SELANİK - Selanik’in Ano Poli, yani Yukarı Şehir semtindeki İki Şerefeli Camii ve yakın çevresi, 1913 yılından kalma renkli bir kareyle bugüne ulaşıyor.
Gazi Hüseyin Camii olarak da anılan yapının bulunduğu sokağı ve çevresini gösteren görüntü, Fransız bankacı Albert Kahn’ın yürüttüğü “Archives de la Planète – Gezegenin Arşivleri” projesinin Balkan çalışmalarına dayanıyor.
Renklendirilmiş değil, otokrom tekniğiyle çekildi
Proje kapsamında Auguste Léon’un, bilimsel yöneticisi coğrafyacı Jean Brunhes ile birlikte yaptığı çalışmalarda kaydedilen bu görüntü, otokrom denilen erken dönem renkli fotoğraf yönteminin ürünü.
Dolayısıyla fotoğrafın aslı zaten renkli. Paylaşılan sürümde netlik artırılmış, renkler de onarılmış.
Bizans kilisesinden camiye
Kökleri 14. yüzyıla dayanan yapı, Selanik’teki Bizans dönemi kilise mimarisinin önemli örneklerinden biri. Osmanlı döneminde cami olarak kullanılan bina, iki şerefeli minaresinden ötürü İki Şerefeli Camii adıyla bilinir oldu.
Yapının 16. yüzyılda Gazi Hüseyin Bey tarafından camiye dönüştürüldüğü aktarılıyor. Tarihçiler, 1316 ve 1317 tarihli imparatorluk belgelerine dayanarak, binanın Aynoroz’daki Hilandar Manastırı’na bağlı Aya Yorgi adlı bir dinî yapıyla bağlantılı olabileceğini belirtiyor.
Minaredeki iki şerefe ve rivayet
Yerel anlatıya göre yapı, Mikail ve Cebrail başmelekleriyle ilişkilendiriliyor. Minaredeki iki şerefenin bu iki başmeleğin anısını temsil ettiği de anlatılıyor. Ancak bu yorum, kanıtlanmış bir mimari gerekçe değil, yerel bir rivayet olarak kabul ediliyor.
1912’den sonra yeniden Hristiyan ibadetine açılan bina, bugün Taksiarhes Başmelekler Kilisesi adıyla anılıyor.
1913 tarihli bu kare, yalnızca bir ibadet yerini değil, Selanik’in zamanla değişen kent dokusunu ve birbirine katman katman eklenmiş kültürel geçmişini de gözler önüne seriyor.